เข้าสู่ระบบ สมัครสมาชิก ออกจากระบบ

คอลัมนิสต์


การเงินการลงทุน

  • 2020-10-14 14:28:46
  • 202

บทบาทผู้สอบบัญชี-กรรมการตรวจสอบ สำคัญอย่างไรต่อตลาดทุนไทย

ผู้สอบบัญชีมีหน้าที่รับผิดชอบในการแสดงความเห็นต่อความถูกต้องของงบการเงิน ขณะที่กรรมการตรวจสอบถือเป็นผู้แทนของผู้ลงทุนรายย่อยที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการสนับสนุนให้รายงานทางการเงินของบริษัทจดทะเบียนมีคุณภาพและยังมีส่วนช่วยในการป้องปรามมิให้เกิดการทุจริต


ผู้สอบบัญชีในตลาดทุนจึงมีบทบาทที่สำคัญยิ่งต่อความน่าเชื่อถือของระบบรายงานทางการเงินในตลาดทุนไทย โดยต้องปฏิบัติงานตรวจสอบตามมาตรฐานการสอบบัญชี ข้อกำหนดจรรยาบรรณของผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี และกฎเกณฑ์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ได้มาซึ่งหลักฐานการสอบบัญชีที่เพียงพอและเหมาะสมที่จะใช้เป็นเกณฑ์ในการแสดงความเห็นของผู้สอบบัญชีว่า งบการเงินนั้นแสดงโดยถูกต้องตามที่ควรในสาระสำคัญตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินหรือไม่ ซึ่งจะทำให้รายงานทางการเงินสะท้อนเนื้อหาสาระทางเศรษฐกิจและผลการดำเนินงานที่แท้จริง รวมทั้งเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอเพื่อให้ผู้ใช้งบการเงินมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม  

ด้านบทบาทและความสำคัญของกรรมการตรวจสอบนั้น ถือได้ว่า กรรมการตรวจสอบเป็นผู้แทนของผู้ลงทุนรายย่อยที่มีความสำคัญสนับสนุนให้รายงานทางการเงินของบริษัทจดทะเบียนมีคุณภาพและยังมีส่วนช่วยในการป้องปรามมิให้เกิดการทุจริต 

กรรมการตรวจสอบมีบทบาทหน้าที่ในการสอดส่องดูแลบริษัทจดทะเบียนที่ตนเองเป็นกรรมการให้มีรายงานทางการเงินที่ถูกต้อง มีระบบการควบคุมภายในที่เหมาะสม และระบบการบริหารความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล กรรมการตรวจสอบจึงต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการประกอบธุรกิจและความเสี่ยงของบริษัทอย่างเพียงพอ และมีเวลาในการทำหน้าที่มากพอที่จะดูแลให้บริษัทมีระบบและมาตรการป้องกันที่เหมาะสม โดยติดตามข้อมูลข่าวสารของบริษัทและมีความช่างสังเกตและสงสัย เพื่อระบุปัจจัยที่ทำให้เกิดความเสี่ยงและสอบถามฝ่ายจัดการให้อธิบายถึงความสมเหตุสมผลทางธุรกิจของรายการที่มีความผิดปกติ พร้อมทั้งให้หน่วยงานตรวจสอบภายในสนับสนุนการทำหน้าที่ของกรรมการตรวจสอบให้มีประสิทธิผลมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ระบบการควบคุมภายในที่เพียงพอและเหมาะสมจะช่วยป้องปรามมิให้เกิดการทุจริตได้  

อย่างไรก็ดี การทุจริตที่เกิดขึ้นในปัจจุบันซึ่งก่อให้เกิดความเสียหายค่อนข้างสูงมักเกิดจากการทำทุจริตในระดับผู้บริหารระดับสูงของกิจการ ดังนั้น กรรมการตรวจสอบย่อมมีความสำคัญในการสร้างกลไกการตรวจสอบความสมเหตุสมผลในการทำรายการที่สำคัญของบริษัทจดทะเบียน

ผู้บริหารเป็นผู้กำหนดนโยบายหลักและมีอำนาจในการบริหารจัดการ จึงมีส่วนสำคัญในการจัดให้มีระบบบัญชีและระบบการควบคุมภายในที่เหมาะสม

ทั้งนี้การส่งเสริมให้บริษัทจดทะเบียนมีมาตรการป้องกันและค้นพบการทุจริตได้อย่างทันเวลาจะช่วยรักษาผลประโยชน์ของผู้ถือหุ้นได้ และทำให้เกิดความเชื่อมั่นต่อการบริหารงานของฝ่ายจัดการ การควบคุมภายใน และระบบรายงานทางการเงิน 

สำหรับ ก.ล.ต. ส่งเสริมการปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการตรวจสอบได้โดยการคัดเลือกผู้สอบบัญชีที่มีคุณภาพ มีความอิสระและความเชี่ยวชาญเป็นกลไกหนึ่งที่จะช่วยสนับสนุนการทำหน้าที่ของกรรมการตรวจสอบ เนื่องจากผู้สอบบัญชีที่มีความเชี่ยวชาญในธุรกิจที่ตนตรวจสอบจะสามารถระบุความเสี่ยงและกำหนดวิธีการตรวจสอบและรวบรวมหลักฐานการสอบบัญชีได้อย่างเหมาะสม เพื่อให้รายงานทางการเงินสะท้อนเนื้อหาสาระทางเศรษฐกิจและผลการดำเนินงานที่แท้จริง 

นอกเหนือจากการพิจารณาความรู้ความสามารถ การมีเวลาและทรัพยากรที่เพียงพอในการปฏิบัติงานแล้ว ความเป็นอิสระของผู้สอบบัญชีถือเป็นประเด็นสำคัญที่กรรมการตรวจสอบควรพิจารณาเช่นกัน โดยในบางกรณีพบว่า การที่ผู้สอบบัญชีมีความคุ้นเคยกับบริษัทที่ตนตรวจสอบอาจทำให้มีการละเลยการปฏิบัติหน้าที่และไม่รายงานประเด็นข้อบกพร่องหรือข้อสงสัยในเรื่องการทุจริต  

ดังนั้น ในการคัดเลือกผู้สอบบัญชี กรรมการตรวจสอบไม่ควรพิจารณาจากปัจจัยด้านราคาค่าสอบบัญชีเพียงอย่างเดียว แต่ควรให้ความสำคัญกับปัจจัยในเชิงคุณภาพตามที่กล่าวข้างต้นประกอบด้วย  

นอกจากนี้ กรรมการตรวจสอบควรสื่อสารและแลกเปลี่ยนข้อมูลกับผู้สอบบัญชีและให้เวลาในการประชุมร่วมกับผู้สอบบัญชีอย่างเพียงพอ โดยสอบถามถึงขอบเขต วิธีการตรวจสอบและวิธีการตอบสนองความเสี่ยงของผู้สอบบัญชี รวมทั้งประเด็นสำคัญที่ผู้สอบบัญชีพบระหว่างการปฏิบัติงาน ซึ่งรวมถึงข้อสงสัยเกี่ยวกับรายการที่ไม่ปกติที่อาจเป็นข้อบ่งชี้ของการทำทุจริต

นอกจากนี้ การจัดให้มีระบบการรับเรื่องร้องเรียนข้างต้นจะช่วยส่งเสริมให้เกิดวัฒนธรรมในการกำกับดูแลกิจการที่ดี โปร่งใส และตรวจสอบได้ ซึ่งระบบการบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนจะมีประสิทธิผลหากเรื่องร้องเรียนได้รับการพิจารณาจากผู้ที่รับผิดชอบอย่างยุติธรรมและมีมาตรการคุ้มครองความปลอดภัยของผู้แจ้งเบาะแส

ก.ล.ต. ให้ความสำคัญกับการดูแลคุณภาพงานสอบบัญชีในตลาดทุนอย่างต่อเนื่อง โดยการติดตามดูแลคุณภาพการปฏิบัติงานของผู้สอบบัญชีในตลาดทุนอย่างสม่ำเสมอ โดยเข้าตรวจระบบควบคุมคุณภาพงานสอบบัญชีทั้งในระดับสำนักงานสอบบัญชีและแต่ละงานสอบบัญชี เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบผู้สอบบัญชีในตลาดทุน และเพื่อให้แน่ใจว่า สำนักงานสอบบัญชีที่มีผู้สอบบัญชีในตลาดทุนสังกัดอยู่นั้นมีระบบควบคุมคุณภาพงานที่เพียงพอและน่าเชื่อถือสอดคล้องกับมาตรฐานการกำกับดูแลผู้สอบบัญชีสากล  

*บทความข้างต้นนำมาจากส่วนหนึ่งของการบรรยายเชิงวิชาการโดย คุณธวัชชัย เกียรติกวานกุล ผู้ช่วยเลขาธิการ สายกำกับบัญชี สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ในหลักสูตร “ตลาดทุนเพื่อสื่อมวลชน” ครั้งที่ 4 เมื่อวันที่ 14 ต.ค. 2563

  • ผู้โพสต์ มิ้ว
  • 2020-10-14 14:28:46
  • 202

ผู้สนับสนุน